Τι να δείτε μέσα στην Cappella Sansevero, έργο προς έργο

Πώς είναι διαρρυθμισμένη η αίθουσα

Μπαίνετε σε έναν ενιαίο κεντρικό χώρο που καταλήγει σε αψίδα με το κεντρικό ιερό. Κάθε πλευρικός τοίχος έχει τέσσερις στρογγυλές αψίδες. Οι περισσότερες φιλοξενούν τον τάφο ενός από τους προγόνους του πρίγκιπα. Εξαιρέσεις αποτελούν η τρίτη αψίδα στα αριστερά καθώς μπαίνετε, που φιλοξενεί την πλαϊνή πόρτα, και η τρίτη αψίδα στα δεξιά, που ανοίγει στον τάφο του ίδιου του Raimondo di Sangro.

Στους πεσσούς ανάμεσα στις αψίδες στέκονται τα αγάλματα των Αρετών. Το μουσείο εξηγεί ότι αυτές είναι αφιερωμένες στις γυναίκες της οικογένειας, παρελθούσες και παρούσες, με μία εξαίρεση: τη Διάψευση, που τιμά τον πατέρα του πρίγκιπα. Αποτελούν την καρδιά του σχεδιασμού του, αναγνωσμένες ως στάδια σε ένα μονοπάτι προς την εσωτερική γνώση.

Ο Αποκεκαλυμμένος Χριστός βρίσκεται στο μέσο του κεντρικού χώρου. Πάνω από όλα βρίσκεται η κυλινδρική καμάρα, σπασμένη από έξι βαθιά παράθυρα. Κάτω, μια σκάλα κοντά στον τάφο του πρίγκιπα οδηγεί στην Υπόγεια Αίθουσα, και η διαδρομή καταλήγει στο σκευοφυλάκιο. Το εισιτήριό σας τα καλύπτει όλα.

Μια πρακτική σημείωση: η φωτογράφιση δεν επιτρέπεται, οπότε βοηθά να ξέρετε εκ των προτέρων τι θέλετε να παρατηρήσετε από κοντά.

Ο Αποκεκαλυμμένος Χριστός

Ξεκινήστε από εκεί που ξεκινούν όλοι. Το άγαλμα του Giuseppe Sanmartino του 1753 δείχνει τον νεκρό Χριστό ξαπλωμένο σε ένα στρώμα και δύο μαξιλάρια, καλυμμένο από το κεφάλι ως τα πόδια με ένα σάβανο σκαλισμένο από το ίδιο κομμάτι μαρμάρου.

Περπατήστε αργά κατά μήκος του. Στο πρόσωπο, το πέπλο βυθίζεται στα μάτια και το στόμα, και μια πρησμένη φλέβα είναι ακόμη ορατή στο μέτωπο. Οι πληγές από τα καρφιά διακρίνονται μέσα από το ύφασμα στα χέρια και τα πόδια. Στα πόδια βρίσκονται τα όργανα του Πάθους: το αγκάθινο στεφάνι, η λαβίδα και τα καρφιά. Η κροσσωτή άκρη του σαβάνου είναι δουλεμένη σαν κέντημα.

Το άγαλμα είναι τόσο πειστικό που για αιώνες οι άνθρωποι πίστευαν ότι ο πρίγκιπας είχε μετατρέψει ένα πραγματικό ύφασμα σε πέτρα μέσω αλχημείας. Δεν το είχε κάνει. Η δική του εντολή πληρωμής προς τον γλύπτη, με ημερομηνία 16 Δεκεμβρίου 1752, αναφέρεται σε ένα άγαλμα καλυμμένο με πέπλο μαρμάρου.

Η Αιδώς

Σε έναν πεσσό προς το άκρο του ιερού στέκεται η Αιδώς, η Pudicizia, του βενετσιάνου γλύπτη Antonio Corradini, ολοκληρωμένη το 1752. Είναι αφιερωμένη στη μητέρα του πρίγκιπα, Cecilia Gaetani, που πέθανε τον Δεκέμβριο του 1710, πριν εκείνος γίνει ενός έτους.

Μια νεαρή γυναίκα στέκεται τυλιγμένη σε ένα πέπλο τόσο λεπτό και τόσο κολλημένο στο σώμα που το μουσείο το παρομοιάζει με ύφασμα νοτισμένο από τον καπνό του θυμιάματος. Ένα γιρλάντι τριαντάφυλλων περιβάλλει τη μέση της. Δίπλα της βρίσκεται μια σπασμένη πλάκα και ένα δέντρο της ζωής, και τα δύο σύμβολα μιας ζωής που κόπηκε πρόωρα. Στη βάση υπάρχει ένα ανάγλυφο του Noli me tangere, του αναστημένου Χριστού που εμφανίζεται στη Μαρία τη Μαγδαληνή στον κήπο.

Προσέξτε πόσο διαφορετικά συμπεριφέρεται το πέπλο από εκείνο του Χριστού. Του Corradini είναι ήρεμο και εφαρμοστό. Του Sanmartino είναι ανήσυχο. Ήταν ο Corradini που προοριζόταν αρχικά να σκαλίσει τον Χριστό, και η σύγκριση των δύο δείχνει γιατί το αποτέλεσμα εξέπληξε όλους.

Η μορφή έχει επίσης αναγνωστεί ως αλληγορία της Σοφίας, και ως αναφορά στην καλυμμένη Ίσιδα.

Η Διάψευση

Απέναντι από την Αιδώ στέκεται η Διάψευση, η Disinganno, του γενοβέζου γλύπτη Francesco Queirolo, σκαλισμένη το 1753 και το 1754. Οι αγγλικές πηγές την αποκαλούν επίσης Release from Deception. Τιμά τον πατέρα του πρίγκιπα, Antonio, που μετά από μια άγρια και περιπλανώμενη ζωή επέστρεψε στη Νάπολη σε μεγάλη ηλικία και έγινε ιερέας.

Ένας άνδρας απελευθερώνεται με κόπο από ένα μεγάλο δίχτυ, βοηθούμενος από ένα φτερωτό πνεύμα με μια μικρή φλόγα στο μέτωπό του, το σύμβολο του ανθρώπινου νου. Το πνεύμα δείχνει μια σφαίρα στα πόδια του άνδρα, τον κόσμο και τα πάθη του, πάνω στην οποία rests μια ανοιχτή Βίβλος. Το ανάγλυφο στη βάση δείχνει τον Χριστό να αποκαθιστά την όραση στον τυφλό.

Το δίχτυ είναι ο λόγος που οι άνθρωποι σταματούν εδώ. Είναι σκαλισμένο εξ ολοκλήρου σε μάρμαρο, ελεύθερο από το σώμα σε σημεία, και τόσο λεπτεπίλεπτο που, σύμφωνα με την ιστορία που αφηγείται το μουσείο, οι τεχνίτες που συνήθως γυάλιζαν τα αγάλματα αρνήθηκαν να το αγγίξουν από φόβο μήπως θρυμματιστεί, και ο Queirolo έπρεπε να το ολοκληρώσει μόνος του με ελαφρόπετρα. Ο Origlia το αποκάλεσε την τελευταία και πιο απαιτητική δοκιμασία στην οποία μπορεί να φιλοδοξεί η γλυπτική σε μάρμαρο.

Οι άλλες Αρετές και οι οικογενειακοί τάφοι

Η Αιδώς και η Διάψευση είναι οι δύο διάσημες, αλλά αποτελούν μέρος μιας σειράς. Αγάλματα Αρετών στέκονται στους πεσσούς σε όλο το μήκος του κεντρικού χώρου, το καθένα συνδεδεμένο με το μέλος της οικογένειας που τιμά, και τα περισσότερα ακολουθούν τις αλληγορίες της Iconologia του Cesare Ripa, ενός εικονογραφημένου εγχειριδίου που ο πρίγκιπας αργότερα πλήρωσε για να επανεκδοθεί.

Αναζητήστε το Decorum του Corradini, τη Γενναιοδωρία, την Ειλικρίνεια και την Εκπαίδευση του Queirolo, τον Θρησκευτικό Ζήλο του Fortunato Onelli, τη Γλυκύτητα του Συζυγικού Ζυγού του Paolo Persico, και την Αυτοκυριαρχία του Francesco Celebrano. Ένα άγαλμα του Θείου Έρωτα προστέθηκε από άγνωστο γλύπτη τον δέκατο ένατο αιώνα.

Στις αψίδες ανάμεσά τους βρίσκονται οι τάφοι των προγόνων του πρίγκιπα, αρκετοί από αυτούς από το παρεκκλήσι του δέκατου έβδομου αιώνα που έχτισε ο Alessandro di Sangro. Σε μια κόγχη στα αριστερά του ιερού βρίσκεται ο ίδιος ο Alessandro, ο Πατριάρχης της Αλεξάνδρειας, σε στάση προσευχής.

Πριν φύγετε από τον κεντρικό χώρο, γυρίστε και κοιτάξτε πάνω από την κύρια πόρτα. Το μνημείο του Cecco di Sangro, του Celebrano, δείχνει έναν ένοπλο πολεμιστή να ξεπηδά από μια σαρκοφάγο. Θυμίζει ένα επεισόδιο από μια εκστρατεία στη Φλάνδρα όταν ο Cecco κρύφτηκε για δύο ημέρες πριν αιφνιδιάσει τον εχθρό και καταλάβει το φρούριο της Amiens. Είναι ένα από τα πιο θεατρικά έργα της αίθουσας, και πολλοί επισκέπτες βγαίνουν κάτω από αυτό χωρίς ποτέ να κοιτάξουν ψηλά.

Το κεντρικό ιερό

Στο τέλος του κεντρικού χώρου βρίσκεται το κεντρικό ιερό, με ένα μεγάλο ανάγλυφο μαρμάρου της Θρήνου του Francesco Celebrano. Το μουσείο το θεωρεί το καλύτερο έργο του και σημειώνει ότι είναι το μόνο ανάγλυφο σε κεντρικό ιερό οποιασδήποτε ναπολιτάνικης εκκλησίας. Τα σώματα συνωστίζονται στο πλαίσιο: ο νεκρός Χριστός, η πενθούσα Μαρία, η Μαγδαληνή.

Προσέξτε το πλαίσιο γύρω από το ανάγλυφο. Το μπλε του δεν είναι λάπις λάζουλι αλλά μια ουσία φτιαγμένη στο εργαστήριο του πρίγκιπα για να το μιμηθεί. Κάτω από την τράπεζα του ιερού, ένα μικρό putto σηκώνει το καπάκι ενός άδειου τάφου. Εκατέρωθεν των σκαλοπατιών στέκονται δύο άγγελοι του Paolo Persico.

Πάνω από το ιερό, μέσα σε μια έκρηξη αγγέλων από στόκο, κρέμεται ένας πίνακας της Pietà από άγνωστο ναπολιτάνο καλλιτέχνη του τέλους του δέκατου έκτου αιώνα. Αυτή είναι η εικόνα που συνδέεται με τον θρύλο της ίδρυσης του παρεκκλησίου: γύρω στο 1590 ένας άνδρας που οδηγούνταν στη φυλακή με αλυσίδες την είδε να εμφανίζεται όταν κατέρρευσε μέρος του τοίχου του κήπου, και το πρώτο μικρό παρεκκλήσι χτίστηκε ως ευχαριστία.

Ο θόλος

Τώρα κοιτάξτε ψηλά. Ολόκληρος ο θόλος είναι μία ενιαία τοιχογραφία, η Δόξα του Ουρανού, γνωστή και ως Παράδεισος των di Sangro, ζωγραφισμένη από τον Francesco Maria Russo το 1749. Η ζωγραφισμένη αρχιτεκτονική ανοίγεται σε σύννεφα, και στο κέντρο το περιστέρι του Αγίου Πνεύματος ξεπηδά από ένα τριγωνικό φωτοστέφανο, με μετάλλια των αγίων της οικογένειας ανάμεσα στα παράθυρα. Πάνω από το ιερό, ένας μικρός ψευδοθόλος είναι ζωγραφισμένος στην επίπεδη οροφή.

Τα χρώματα είναι αυτό που προσέχετε. Τα μπλε, τα πράσινα και τα χρυσά είναι ακόμη έντονα περισσότερα από 250 χρόνια αργότερα, και το μουσείο αποδίδει την αιτία σε μια φόρμουλα που επινόησε ο ίδιος ο πρίγκιπας. Κατά ειρωνεία, δεν ήταν ικανοποιημένος με την τοιχογραφία. Στη διαθήκη του ζήτησε από τον γιο του να την αναθέσει σε επαναζωγράφιση από τον καλύτερο ζωγράφο που θα μπορούσε να βρει. Ο γιος του δεν το έκανε ποτέ.

Το τρίγωνο στο κέντρο φέρει πολλές σημασίες ταυτόχρονα: την Αγία Τριάδα για τους Χριστιανούς, την κοσμική γέννηση στην πυθαγόρεια παράδοση, και τον Σεβάσμιο Διδάσκαλο στον τεκτονικό συμβολισμό.

Το δάπεδο και ο τάφος του πρίγκιπα

Το δάπεδο στο οποίο περπατάτε δεν είναι αυτό που σχεδίασε ο πρίγκιπας. Το δικό του δάπεδο, στρωμένο από τον Francesco Celebrano από τα μέσα της δεκαετίας του 1760, ήταν ένας πολύχρωμος μαρμάρινος λαβύρινθος στον οποίο μια μοναδική αδιάκοπη γραμμή λευκού μαρμάρου ελισσόταν σε ολόκληρο τον κεντρικό ναό. Υπέστη σοβαρές ζημιές όταν μέρος του κτηρίου κατέρρευσε το 1889, και οι αναστηλωτές το αντικατέστησαν με νεαπολιτάνικα κεραμικά πλακίδια σμαλτωμένα σε κίτρινο και μπλε, τα χρώματα του οικόσημου των di Sangro.

Μερικές από τις αρχικές πλάκες σώζονται στον διάδρομο μπροστά από τον τάφο του πρίγκιπα. Αναζητήστε τους αγκυλωτούς σταυρούς που σχηματίζονται από τη συνεχή λευκή γραμμή και τα ομόκεντρα τετράγωνα που σχεδιάζονται σε προοπτική σε αποχρώσεις από το μπλε ως το λευκό.

Ο ίδιος ο τάφος είναι το λιτό μνημείο στην τρίτη αψίδα στα δεξιά. Η μακρά επιγραφή του δεν είναι σκαλισμένη αλλά ανάγλυφη, με λευκά γράμματα να ξεχωρίζουν από την πλάκα χωρίς ίχνος σμίλης, φτιαγμένα με μια χημική μέθοδο που επινόησε ο πρίγκιπας. Γύρω του υπάρχουν όπλα, πανοπλίες, βιβλία, γνώμονες, μια υδρόγειος σφαίρα και το διακριτικό της Τάξης του San Gennaro.

Κάτω στην Υπόγεια Αίθουσα

Από τον διάδρομο δίπλα στον τάφο, μια σκάλα οδηγεί κάτω στην Υπόγεια Αίθουσα. Είναι μια στενή σπειροειδής σκάλα του δέκατου ένατου αιώνα, και η αίθουσα είναι το μοναδικό τμήμα του μουσείου που δεν μπορούν να προσεγγίσουν οι χρήστες αναπηρικού αμαξιδίου.

Ο πρίγκιπας σχεδίασε αυτό το δωμάτιο ως οβάλ ταφικό ναό για τους απογόνους του, και σκόπευε ο Veiled Christ να βρίσκεται στο κέντρο του ανάμεσα σε δύο αιώνιες λυχνίες. Δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Σήμερα φιλοξενεί τις δύο Ανατομικές Μηχανές, τους όρθιους σκελετούς ενός άνδρα και μιας γυναίκας τυλιγμένους σε ένα ανακατασκευασμένο δίκτυο φλεβών, φτιαγμένους από τον γιατρό του Παλέρμο Giuseppe Salerno τη δεκαετία του 1750, και ένα μεγάλο θραύσμα του αρχικού δαπέδου του λαβυρίνθου.

Η διαδρομή τελειώνει στο ιεροφυλάκιο, το οποίο λειτουργεί και ως πωλητήριο βιβλίων του μουσείου. Πριν φύγετε, επιστρέψτε στον κεντρικό ναό και κοιτάξτε για άλλη μια φορά τον Χριστό από την πλευρά του ιερού. Είναι ένα διαφορετικό άγαλμα από αυτή τη γωνία.